[1] Zie bron nr 2, blz 105

Op de dag van de deportatie van de broeders en de patiënten bleef de huisoverste, broeder Cornelius, achter om – uiteraard tegen zijn wil – de overdrachtspapieren van het onroerend goed op Providentia te ondertekenen. De ondertekening leidde ertoe dat op 10 februari 1943 Providentia officieel verbeurdverklaard werd. Het gehele complex was vanaf die datum eigendom van het Duitse rijk en later van de Nederlandse staat. Dit alles werd vastgelegd in het Kadaster te Eindhoven. Pas vijfeneenhalf jaar later, eind ‘48, kregen de broeders de eigendomsrechten terug. De totale materiele oorlogsschade die door de Duitsers en de Engelsen is aangericht, bedroeg omgerekend naar 2023 bijna 9 miljoen euro.

Het officiële document waarin de inbeslagname van Providentia wordt bevestigd.

 In Nederland werden van dit type bunker twee exemplaren gebouwd: een hier en een bij de Abdij van Lilbosch in Echt. [3]

[2]: Het is niet bekend door welke aannemer de bunker is gebouwd. Uitgebreid onderzoek, waarbij meerdere deskundigen zijn geraadpleegd, heeft niet geleid tot een sluitend en verifieerbaar antwoord op deze vraag. 

[3}: Meer informatie over de bunker vind je op deze subpagina

Vanaf februari ’43 werden diverse bouwprojecten uitgevoerd. Het klooster werd door de Duitsers in een rap tempo verbouwd. Een huiskamer werd ingericht als eetzaal en op een van de muren werd een levensgroot portret van Hitler, ‘Der Führer’, geschilderd. Verschillende ruimtes op de eerste etage werden omgebouwd tot klaslokalen, want het zou nog heel wat maanden duren voordat de nieuw te bouwen school klaar zou zijn. Ook werd tegelijkertijd de deels ondergrondse bunker met een lengte van bijna 63 meter gebouwd. Alleen al de wanden van het moloch waren bijna anderhalve meter dik. Het moet daar, aan de westkant van de lange zijde van het klooster, één grote bouwplaats zijn geweest. Sterkselnaar Pietje Hikspoors vertelde in een interview dat hij in de oorlog kolen lostte op Providentia en dat hij daar met zijn paard en wagen ijzeren deuren voor de bunker had afgeleverd.

Verwalter Herman Hol heeft tijdens zijn verblijf in de Achelse Kluis een briefkaart gestuurd naar zijn vroegere medebroeders in Heel 

Hij ondertekent met 'Stef' en 'H.Hol' 

Medio januari ‘43 bracht Reichskommissar Seyss-Inquart een bezoek aan Providentia. Het was de man onder wiens verantwoordelijkheid meer dan honderdduizend Nederlandse Joden naar de concentratiekampen zouden worden gedeporteerd. Hij kwam met zijn gevolg inspecteren of het klooster en de geplande school van voldoende kwaliteit waren om een groot aantal Duitse kinderen te huisvesten en te onderwijzen. De dag ervoor was er een overvloed aan drank, etenswaren en gebak op Providentia afgeleverd. Twee uit Eindhoven opgetrommelde koks zorgden voor een gastronomische maaltijd.

Vanaf maart arriveerden de schooljongens vanuit Wuppertal op Providentia. In die maand kwam Seyss-Inquart opnieuw naar Providentia voor een tweede inspectie. Hij besloot dat ook kinderen van het Duitse personeel van het Reichskommissariat vanuit Den Haag naar hier zouden worden overgebracht. Mogelijk behoorde zijn jongste, toen vijftienjarige dochter Dorothea tot deze groep.

Nadat de maanden verstreken kwam er in beperkte mate contact tussen de nieuwe bewoners van Providentia en de Sterkselnaren. Van hen weten we dat er op Providentia voetbalwedstrijdjes werden georganiseerd tussen de dorpsjeugd en de Duitse schooljongens. Bij de dorpelingen zouden zelfs onderduikers hebben meegespeeld.

Tot het beschikbare archiefmateriaal behoort een handgeschreven lesrooster van een van de klassen van de school. Verder is er over de periode van mei 1943 tot de komst van het Engelse leger in september 1944, weinig informatie terug te vinden. Het was de broeders en het achtergebleven personeel verboden om informatie uit te wisselen en de broeders hadden er bovendien hun handen vol aan, om in de overvolle Limburgse huizen de patiënten te verzorgen.

Een bewaard gebleven lesrooster van de school voor de Hitlerjugend.

Het rooster werd  van kracht op 18 april 1944. '

's Middags tussen twee en vier uur moest er huiswerk gemaakt worden. 

Jan Polman die tijdens de oorlog als knecht op de boerderij werkte, heeft lang na de oorlog aan zijn zoon Henk het volgende verhaal verteld. "Op enig moment na de invasie van de geallieerden in Normandië in juni ‘44, hadden wij  in een van de ruimtes op de boerderij een landkaart van Nederland opgehangen. Met vlaggetjes gaven we aan tot waar de geallieerden gevorderd waren. Toen een van de Duitse militairen de landkaart zag hangen schold hij ons op de bekende agressieve manier de huid vol. De schrik zat er meteen in bij ons en de landkaart hebben we  meteen verwijderd en opgeborgen."

Sterkselnaar Sjef Driessens weet nog dat de Engelsen in het dorp wit brood uitdeelden. Dat was een waar feest! De militairen hielden ’s nachts de wacht in Sterksel en overdag gebeurde dat door een burgerwacht van Sterkselnaren. Sjef vertelt dat er achter het terrein van Providentia, aan de overzijde van het Turfven, een schietberg was waar die burgerwacht en ook de Engelsen schietoefeningen deden. Als de Engelsen bezig waren liep Sjefke er achteraan om de vaak nog hete hulzen op te halen. Een nogal gevaarlijk spelletje! Een aantal van deze hulzen, die door oxidatie groen zijn uitgeslagen, heeft hij nog altijd bewaard. 

Ondertussen besloot het bestuur van de broeders alles op alles te zetten om zo snel mogelijk terug te keren naar Sterksel. Maar hoe graag ze dat ook wilden: ze hadden geen enkele zeggenschap over Providentia. Drie broeders, waaronder een die de Engelse taal beheerste, werden door het gevaarlijke Limburgse oorlogsgebied naar Sterksel gestuurd om polshoogte te gaan nemen. Op Providentia aangekomen werd hen door de Engelsen met een ‘No Way’ de toegang tot het klooster geweigerd, maar ze mochten tijdelijk wel enkele ruimtes in de boerderij gebruiken. De relatie tussen de broeders en de leiding van het General Hospital was problematisch. De Engelsen vonden de broeders vooral lastige ‘in-de-weg-lopers’.

Op 22 april 1945 arriveerden vanuit Heel dan toch enkele broeders en de eerste patiënten op Providentia. Van veraf hadden  ze al gezien dat de twee torens nog fier overeind stonden, maar ze schrokken van de enorme ravage die ze aantroffen: Het uitgeleefde en zwaar beschadigde klooster, de verwaarloosde akkers, weilanden en parken. En dan was er nog die kolossale, met zand gecamoufleerde bunker die als een langgerekte bult bij de kloostermuur lag. Ondanks de desolate toestand op Providentia was de blijdschap vanwege de terugkeer groot. Nieuwe ontwikkelingen maakten echter al na veertien dagen een eind aan de euforie. Op 5 mei was heel Nederland bevrijd en overal was het groot feest. Uitgerekend die middag rinkelde de telefoon in het klooster en kregen de broeders te horen dat ze het huis moesten verlaten. Troepen van de Royal Air Force, die dan nog gelegerd waren in het St. Josephziekenhuis aan de Aalsterweg in Eindhoven, zouden overkomen naar Providentia. Op 11 mei keerden de kinderen en overige patiënten samen met de meeste broeders noodgedwongen weer terug naar Heel.

Op Providentia verbleef in die tijd een Anglicaanse priester: Mister Tuckleman. Hij had de broeders meermaals voorgehouden dat ze vooral druk moesten blijven uitoefenen op verschillende instanties en autoriteiten, om zo hun huis weer vrij te krijgen. “Zo lang jullie niet steeds aan de bel blijven trekken, gebeurt er niets. Iedereen vindt het wel best zo”, waarschuwde de priester. Broeder Agnellus kreeg de opdracht om een plan uit te werken. Agnellus schreef samen met een van de Witte Paters, brieven voor verschillende autoriteiten. Ze werden verstuurd naar steeds hogere autoriteiten: aan de burgemeester van Maarheeze, tot zelfs aan Prins Bernhard toe. De brieven misten hun uitwerking niet: kleine groepjes patiënten en broeders konden geleidelijk aan weer terugkeren naar Providentia.

Vanaf juni 1945 was het een komen en gaan van allerlei Engelse legeronderdelen. Begin oktober was het Engelse leger dan eindelijk definitief vertrokken. Toen werd, onder Nederlands gezag, de voorzijde van het klooster in gebruik genomen als tijdelijk Duits legerhospitaal, ook wel ‘lazaret’ genoemd. Er werden zo’n honderd gewonde, Duitse militairen verzorgd. Broeder Agnellus bleef zoveel mogelijk autoriteiten benaderen om een einde te maken aan deze situatie. Na ruim twee maanden, waarin miscommunicatie en misverstanden tussen de verschillende autoriteiten de rode draad vormden, kwam er schot in de zaak en werd de moeite van vooral broeder Agnellus eindelijk beloond. In de archieven van de broeders wordt de beschrijving van de oorlogsperiode door Agnellus als volgt afgesloten:

14 Februari 1946, kort na het vertrek van de Duitsers [en hun lazaret] was het de dag, de lang verwachte dag waarop we konden zeggen: ‘het huis is weer van ons’!

God zei geloofd en gedankt.

Het vertrouwen in de Voorzienigheid is beloond.